Bir zamanlar gerçeğin bir ağırlığı vardı. Belgelerle, tanıklarla konuşur; geç de olsa kabul görürdü. Bugün ise hız kazandı ama değer kaybetti. Çünkü algı, gerçeğin önüne geçti: Daha hızlı, daha parlak ve daha kolay tüketilir.
Medya ve sosyal medya çağında artık “ne olduğu”ndan çok “nasıl göründüğü” önemli. Bir başlık, bir görsel, birkaç saniyelik bir video çoğu zaman gerçeğin yerini tutuyor. Doğruluk ikinci planda, etki birinci sırada.
Sosyal medya bu sürecin başrolünde. Doğrulamak zahmetli, inanmak kolay. Üstelik inanmak çoğu zaman taraf tutmak demek. İnsanlar gerçeği aramak yerine, kendi görüşlerini güçlendiren algılara sarılıyor.
Geleneksel medya da bu dönüşüme ayak uydurmuş durumda. Tıklanma ve görünürlük baskısı, haberi bilgilendiren bir içerikten çıkarıp duyguları yöneten bir araca dönüştürüyor. “Ne oldu?” değil, “Nasıl yankı bulur?” sorusu soruluyor.
Algının gücü, duygulara hitap etmesinden geliyor. Gerçek sabır ister, bağlam ister. Algı ise öfke ve korkuyla çalışır. Bu yüzden daha hızlı yayılır, daha kalıcı iz bırakır.
Algı gerçeğin yerini ne zaman aldı? Gerçeği savunmanın bedeli, algı üretmekten daha ağır hale geldiğinde. Bugün mesele algının varlığı değil; ona teslim olup olmadığımız.
Gerçek hâlâ orada. Soru, onu aramayı hâlâ isteyip istemediğimiz.
Yorum Yazın